เครือข่ายคณะกรรมการความปลอดภัยทางชีวภาพระดับสถาบัน
คณะกรรมการความปลอดภัยทางชีวภาพระดับสถาบัน (Institutional Biosafety Committee– IBC )
เป็นคณะกรรมการที่สถาบันหรือ หน่วยงาน แต่งตั้งขึ้นเพื่อทำหน้าที่พิจารณาให้คำแนะนำ และตรวจสอบการดำเนินงาน หรือโครงการวิจัยที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีชีวภาพสมัยใหม่หรือ พันธุวิศวกรรม ให้เป็นไปตามแนวทางปฏิบัติความปลอดภัยทางชีวภาพ
- องค์ประกอบของคณะกรรมการฯ IBC ควรประกอบด้วยกรรมการไม่น้อยกว่า 5 ท่าน ซึ่งควรจะประกอบด้วย
- บุคคลที่มีความสามารถที่จะประเมิน ประมวลผล และติดต่าม ตรวจสอบงานที่จะดำเนินการที่สถาบันได้
- เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยทางชีวภาพ (ถ้าเป็นไปได้)
- วิศวกรหรือผู้ที่มีความรู้หรือประสบการณ์ในการตรวจสอบความปลอดภัยของอุปกรณ์และเครื่องมือทางชีวภาพ
- สมาชิกอย่างน้อยหนึ่งคนจากนอกสถาบัน ซึ่งเป็นบุคคลที่มีความรู้ ความสนใจ และมีพื้นความรู้ทางด้านเทคนิคและวิชาการ
- หน้าที่ความรับผิดชอบ
- ประเมินและตรวจสอบโครงการวิจัยต่างๆ ที่ได้รับ รวมทั้งคำร้องขอเปลี่ยนเป็นโครงการ “ยกเว้นพิเศษ” เพื่อที่จะบอกให้ชัดเจนได้ว่าอาจมีอันตรายแอบแฝงต่อนักวิจัยต่อชุมชน หรือต่อสิ่งแวดล้อม และให้ข้อแนะนำแก่นักวิจัยในการจัดการกับอันตรายเหล่านี้
- ตัดสินระดับการป้องกันและวิธีการดำเนินงาน สำหรับการวิจัยและทดลองทุกระดับที่จัดอยู่ประเภทที่ 2 และที่ 3 ตามแนวทางปฏิบัติฯ และสำหรับการเก็บรักษาพืช สัตว์ หรือจุลินทรีย์ รวมทั้งการขนย้ายสิ่งมีชีวิตที่ได้รับการดัดแปลงพันธุกรรม ตามแนวทางปฏิบัตินี้
- ส่งเอสารต้นฉบับแบบฟอร์มของงานที่อยู่ในประเภทที่ 2 เพื่อให้ TBC รับทราบ และงานที่อยู่ในประเภทที่ 3 เพื่อให้ TBC พิจารณาอนุญาต
- จัดให้มีการตรวจตราและออกใบรับรอง ก่อนที่จะมีการดำเนินงานห้องปฏิบัติการระดับความปลอดภัย BSL1 และ BSL2 ห้องเลี้ยงสัตว์ดัดแปลงพันธุกรรม ห้องเก็บและรักษาสัตว์ติดเชื้อ และโรงปลูกและเพาะเลี้ยงพืชดัดแปลงพันธุกรรมในระดับเดียวกัน ส่วนห้องทดลองและเพาะเลี้ยง สิ่งควบคุมและ ป้องกันระดับสูงกว่าที่กล่าวมา TBC จะเป็นผู้ออกใบอนุญาต แต่ IBC จะต้องตรวจตราและตรวจสอบการดำเนินงานในห้องทดลองโรงปลูกและเพาะเลี้ยงพืช และห้องสัตว์เลี้ยง ทุกระดับ อย่างน้อยปีละครั้ง เพื่อให้แน่ใจว่าห้องต่างๆ เหล่านี้มีมาตรฐานตามข้อบังคั
- จัดให้มีการตรวจสอบงานที่กำลังดำเนินอยู่และให้ข้อแนะนำต่อนักวิจัยเป็นระยะๆ
- จัดให้มีการตรวจสอบมาตรฐานของสถานที่ทดลอง และการหลุดรอดของสิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรมจากสถานที่ทดลองสู่สิ่งแวดล้อม
- รับผิดชอบในการออกระเบียบปฏิบัติ และตัดสินใจเกี่ยวกับการดำเนินงานด้านความปลอดภัยทางชีวภาพ ในสถาบัน รวมไปถึงการป้องกันทางการแพทย์ เช่น การจัดการฉีดวัคซีนสำหรับผู้เกี่ยวข้องโดยเฉพาะอย่างยิ่งในงานระดับความปลอดภัย BSL4
- ปัจจุบันมีคณะกรรมการระดับสถาบันจำนวน 35 แห่ง (ปี พ.ศ. 2555)
- หน่วยงานระดับกรม จำนวน 4 แห่ง
- สถาบันวิจัย จำนวน 4 แห่ง
- หน่วยงานเอกชน จำนวน 2 แห่ง
- สถาบันการศึกษา จำนวน 25 แห่ง
เครือข่ายคณะกรรมการฯ มีการเชื่อมโยงระหว่างกันเพื่อให้คณะกรรมการได้แลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ผ่านเครือข่ายคณะกรรมการฯ ระดับสถาบันระดับภูมิภาค โดยในแต่ละภูมิภาคจะมีแกนกลางในภูมิภาคนั้นๆ นอกจากนี้ เครือข่ายคณะกรรมการฯ ระดับสถาบันยังมีการจัดกิจกรรมเพื่อให้เกิดการสื่อสาร และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างกันในทุกๆปี เช่น การจัดโรดโชว์ การฝึกอบรม การใช้แนวทางปฏิบัติ และการประชุมประจำปีด้วย
| หน่วยงานระดับกรม |
 กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ |
| กรมวิชาการเกษตร |
| กรมประมง |
| สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา |
| สถาบันวิจัย |
| สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ |
| สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สุขภาพมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ |
| สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย |
| ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ |
| หน่วยงานเอกชน |
| บริษัทอายิโนะโมะโต๊ะ (ประเทศไทย) จำกัด |
| บริษัทซินเจนทา ซีดส์ จำกัด |
อ้างอิง สำนักงานนโยบายและและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. 2550. รายงานกรอบงานแห่งชาติว่าด้วยความปลอดภัยทางชีวภาพของประเทศไทย. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 150 หน้า.